Er zijn steeds meer gemotiveerde mensen die voor de klas willen staan, maar welke kandidaat is nou passend? En hoe voorkom je dat iemand uitvalt? “Ik zie veel mensen met een rooskleurig beeld van werken in het onderwijs,” vertelt Aurélie van Lieshout, coördinator zij-instroom bij Transvita. “Ze denken: er is een lerarentekort, dus ik kan morgen beginnen. Maar er komt meer bij kijken. Lesgeven is echt een vak. Geef daarom aandacht aan oriëntatie en de juiste matching en begeleiding.”
Aurélie weet waarover ze praat. Zelf stond ze jarenlang voor de klas en gaf pedagogiek op de Marnix Academie. Nu combineert ze haar werk bij Transvita met een functie als kwaliteitscoördinator op een basisschool. “Ik ken beide kanten: hoe het is om voor de klas te staan, maar ook wat er van zij-instromers verwacht wordt en wat zij nodig hebben.”
Van oriëntatie tot selectie
Transvita is het regioloket voor zij-instroom in Onderwijsregio Midden-Nederland. Aurélie begeleidt kandidaten in hun oriëntatie naar het onderwijs en helpt besturen om gerichter te selecteren en de juiste match te maken. “Ik hoor van potentiële zij-instromers dat ze niet altijd wat terughoren. Niet gek, want besturen krijgen een berg aan sollicitaties te verwerken. Als regioloket nemen we dus ook werkdruk weg bij besturen.” Zo heeft Aurélie in 2025 ruim 100 gesprekken gevoerd met geïnteresseerden. Van mensen die nog niet goed weten waar en hoe ze moeten beginnen om in het onderwijs te werken, tot personen die startklaar zijn en alleen nog een plek nodig hebben.
Kwaliteit staat voorop
“Het mooie is dat we echt kijken wat bij iemand past. Niet alleen of de motivatie er is, maar ook: is deze persoon klaar voor zij-instroom? Of is deeltijd misschien passender? Zo voorkom je dat mensen weer stoppen.”
Door de juiste match en goede begeleiding voorkom je niet alleen dat kandidaten uitvallen, maar zorg je volgens Aurélie ook voor kwalitatief goed onderwijs: “Met het lerarentekort kan de druk groot zijn om gewoon maar íémand voor de klas te krijgen. Maar we moeten blijven staan voor kwaliteit. Leerkracht zijn is een vak. Zij-instromers brengen waardevolle ervaring mee uit andere sectoren en daarnaast moeten ze ook goede lessen kunnen geven. Klassenmanagement, didactiek: dat zijn belangrijke vaardigheden.”
Samen sterker in de regio
Op het gebied van zij-instroom werkt Transvita nauw samen met Hogeschool Utrecht, Marnix Academie en Utrecht Leert. “Het lerarentekort is niet alleen een probleem van één school of bestuur, het is een probleem van de hele regio. Als we samenwerken komen we verder.”
Die regionale aanpak betekent dat besturen van elkaar kunnen leren. Sommige besturen zijn heel goed in het begeleiden van zij-instromers en hebben daar capaciteit voor. Andere besturen staan nog aan het begin. “Als besturen die ervaring delen en hun aanpak goed neerzetten, kunnen zij-instromers de hele regio versterken. Daar wint iedereen bij.”
De rol van besturen
Besturen kunnen zelf ook bijdragen aan een betere instroom en doorstroom. “Het helpt enorm als besturen duidelijk maken waar plek voor zij-instromers is. Dat scheelt iedereen tijd. Ook kunnen besturen potentiële zij-instromers actief wijzen op de oriëntatiedagen die Transvita samen met de hogescholen en Utrecht Leert organiseert.”
Voor Aurélie is haar doel helder: “Het is voor mij net zo succesvol als mensen na de oriëntatiedagen besluiten het niet te doen, als wanneer ze wel starten. Want als iemand na twee maanden tot de conclusie komt dat het niet past of haalbaar is, kost dat iedereen veel. Liever aan de voorkant een weloverwogen besluit, dan halverwege erachter komen dat het niet past.”
Die zorgvuldige aanpak levert uiteindelijk op wat elk bestuur zoekt: gemotiveerde zij-instromers die bewust kiezen voor een school en die met de juiste begeleiding uitgroeien tot kwalitatief goede leerkrachten.
